Ode aan de synode


EXPOSITIE KERKELIJKE EN POLITIEKE STRIJD IN PRENTEN

Ten tijde van prins Maurits, stadhouder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, en Johan van Oldenbarnevelt, raadpensionaris van de Staten van Holland, woedde een felle kerkelijke en politieke strijd die het land aan de rand van een burgeroorlog bracht.

Kerkelijk ging de strijd over het gezag van de belijdenis en de verhouding tussen kerk en staat; politiek vooral om de tegenstelling tussen prins Maurits en Johan van Oldenbarnevelt.

Volgelingen van hoogleraar Jacobus Arminius, remonstranten of rekkelijken, hadden grote bezwaren tegen belijdenisdwang en wensten toezicht van de overheid. Zij vonden in Van Oldenbarnevelt hun medestander.

De tegenpartij, volgelingen van hoogleraar Franciscus Gomarus, contraremonstranten of preciezen, achtten zich gebonden aan de belijdenisgeschriften en waren tegenstander van politieke inmenging in kerkelijke zaken. In deze strijd koos prins Maurits de zijde van de contraremonstranten.

Uiteindelijk werd de kerkelijke strijd beslist tijdens de Dordtse Synode (1618-1619) in het voordeel van de contraremonstranten. De politieke strijd eindigde met de gevangenneming van Johan van Oldenbarnevelt door prins Maurits. In een proces op 12 mei 1619 werd Van Oldenbarnevelt wegens landverraad ter dood veroordeeld, daar hij ‘zijn oren had laten hangen’ naar Frankrijk en Spanje. Een dag later vond zijn executie plaats op het Binnenhof in Den Haag.

Over deze kerkelijke en politieke strijd is niet alleen veel geschreven door voor- en tegenstanders, maar werden zowel door rekkelijken, preciezen en roomsen spotprenten uitgegeven. De expositie toont een collectie van deze boeiende prenten.

Spotprent in de spotlight: iedere week een nieuwe spotprent op deze pagina.